تابان خواجه نصيری
چيزي حدود 550 سال پيش گوتنبرگ دستگاه چاپي را با حروف سربي عرضه كرد تا صنعت چاپ كه چندين قرن پيشتر از آن توسط چينيها با استفاده از حروف چوبي اختراع شده بود سرعت بيشتري بگيرد. قرنها پيش از اين، وقتي كه مطلبي يا كتابي به صورت دستنويس نوشته ميشد، اگر فردي ميآمد و نسخهاي دستنويس از آن كتاب را تهيه ميكرد، به نوعي به نشر، توزيع و گسترش آن مطلب يا كتاب كمك ميكرد و در واقع اين حركت نوعي ستايش از آن كتاب يا نوشته و نويسنده محسوب ميشد چرا كه براي نسخه برداري مورد توجه فرد ديگري قرار گرفته است. اما سالها از اين موضوع ميگذرد و به جايي ميرسد كه اگر كسي از كتابي يا مطلب و نوشتهاي رونوشتي بردارد، ممكن است به جاي تشكر و سپاس، از او به خاطر «جرمي» كه مرتكب شده است (نقض صريح و آشكار حقوق مولف) شكايت شود.
فنآوري از زمان دستگاه چاپ گوتنبرگ به سرعت پيشرفت كرد به طوري كه در يكصد سال گذشته فنآوريهاي دستگاههاي فتوكپي، چاپ و نشر الكترونيك و ديجيتال و همين اخيراً به اشتراك گذاشتن فايلها (متن، موسيقي يا ويديو) بر روي اينترنت، موضوع كپيرايت را بار ديگر بر سر زبانها انداخته است.
ارنست آدامز، فردي كه از او به عنوان استاد بازيهاي ويديويي و كامپيوتري ياد ميشود مطلبي دارد در همين رابطه تحت عنوان «پدربزرگ، كپي رايت يعني چه؟» او معتقد است كه در رابطه با موضوع كپي رايت قوانين كنوني عملاً نتوانستهاند جلوي كپيهاي غيرمجاز يا به اشتراك گذاشتن فايلها در اينترنت را بگيرند و اين روند رو به سمتي ميرود كه در نهايت موجب مرگ كپي رايت ميشود به طوري كه شايد نسلهاي بعد از پدربزرگ خود بپرسند كه بابابزرگ اين حرف C كه دورش يك دايره كشيدهاند چيست اينجا كه در كتابهاي قديمي آمده است؟
اين نوشته موضوع جالبي را پيش ميكشد و آدامز معتقد است كه شايد تا پنجاه سال آينده ديگر صحبتي از كپي رايت نباشد. قرنها پيش صحبتي از آن نبود به دليل نبود امكانات و نبود فنآوري و امروز و يا در آينده به خاطر وفور امكانات و فنآوريهاي فوق پيشرفته.
اين مطلب ديد تازه و جالبي به ما ميدهد و اگر فرصت كرديد حتما آن را بخوانيد.
Tehran - Iran
