تابان خواجه نصيری
خانم ماريسا ماير (Marissa Mayer) نايب رئيس و مدير بخش تجارب کاربران و محصولات جستجوي شرکت گوگل در يادداشتي تحت عنوان "آيندهي جستجو" در وبلاگ رسمي گوگل از روياهايش در مورد آينده جستجو و موتورهاي جستجو و فعاليت هاي گوگل نوشته است. او در اين يادداشت میگويد که گوگل در ده سال گذشته سهم بسزايي در پيشرفت در زمينه جستجو داشته است که قطعا همينطور است و در اين شکي نيست. اما او يک ادعاي عجيب و غريب هم کرده است و آن اين است که گوگل در زمينه جستجو 90 درصد راه را به پيش رفته است و 10 درصد باقي مانده هم در جريان است. اين ادعا کمي گستاخانه هم به نظر میآيد آن هم از يک خانم 33 ساله بعيد است و شايد بهتر بود در اين رابطه سکوت میکرد و چيزي نمی گفت. در اينترنت امروز دهها و صدها موتور جستجو وجود دارد و کول که همين تازگي به ميدان آمده است را مدتي است زير نظر دارم، اينها خيلي خوب دارند پيش میروند و کول در اين زمينه پيشرفت هاي جالب توجهي داشته است. خانم ماير در اين يادداشت با ارائه ي مثالهايي از وضعيت نتايج حاصل از جستجو، گوگل را به گونه اي ترسيم میکند که گويي بي رقيب در اين عرصه است. روياهاي خانم ماير جذابيت خاصي دارد و فکر خواننده را به افق هاي جالب و هيجان انگيزي در عرصه جستجوي اطلاعات هدايت میکند، اما با کمي تامل در آينده ي جستجو و موتورهايجستجو از ديدگاه خانم ماير، انسان دچار نوعي رعب و وحشت از آينده نيِز میشود. تصور کنيد: شما به خانه باز میگرديد و همسرتان پيش از ورود شما به خانه دقيقا بداند که در آن روز دقيقا کجا بوده ايد و تا زمان آمدن به خانه چه کرده ايد، با چه کساني تلفني صحبت کرده ايد و چه مطالبي را خوانده ايد و چه مطالبي را نوشته ايد و ... در چنين آينده ای (شايد تا ده سال ديگر) موتور جستجوي آينده در پس زمينه زندگي شما فعال است و براي هرآنچه که به زبان آيد پاسخي مرتبط، دقيق و فراگير (با صوت و تصوير و متني که آماده پخش و يا چاپ است) براي ارائه دارد. حفظ اطلاعات شخصي و کاملا محرمانه شما موضوعي است که خانم ماير زياد به آن نپرداخته است چون به نوعي از حيطه جستجو خارج است و وارد وادي ديگری در زمينه امنيت اطلاعات میشود. اينجاست که ما دچار مشکل میشويم و آينده از هم اکنون کمي تيره و تار است. تصور کنيد شما در اتومبيل تان نشسته ايد و موتور جستجوي گوش به فرمان است (Standby) شما با دوستانتان گفتگو میکنيد و میپرسيد نمی دانم آيا امروز تولد سوفيا لورن بود يا ديروز و موتور جستجو فعال در پس زمينه در آني تمام جستجو ها را انجام داده باشد و مجالي به ساير سرنشينان ندهد و بگويد : سرور من! پريروز (20 سپتامبر) تولد سوفيا لورن بود و اين دستگاه ده سال آينده رشته ي سخن را از سايرين بگيرد و بپرسد : "اما! سرور من، آیا میدانيد چرا سوفيا لورن در سال 1982 دستگير شده است؟ " آنچه اتفاق می افتد اگرچه زيبا و هيجان انگيز است، اما ممکن است همان اتفاقي روي دهد که اين روزها موارد متعددي از آن را بسيار می بينيم :مردم موبايل هايشان را خاموش میکنند، از اينترنت بيرون میآيند، از اتاق هاي گفتگو بيرون میآيند، از برنامه های پيام رسان آني (IM) خارج میشوند يا اينکه به صورت نامرئي (invisible) در آنجا به حضور و اتصال شان ادامه میدهند و تلويزيون را خاموش میکنند و ... تا آرامش و امنيت (در حفظ اطلاعات و حريم و وقت شخصي) بيشتری احساس کنند. جستجو در گوگل امروز به عنوان برترين موتور جستجو حال حاضر امری غيرقابل انکار است، اما همه طرح ها و برنامه هايي که ارائه داده است خالي از اشکال نيست. سيستم پيج رنک گوگل Page Rank System يکي از آن موضوعات است که سالها کار و فعاليت سايت های اينترنتي را با ارائه يک محصول جديد از گوگل يا چند شرکت بزرگ و اصلي ديگر ناگهان و در عرض يک شبانه روز (overnight) زير سوال میبرد. سايت هاي اينترنتی دائما در حال تغيير و تحول و به روزرسانی هستند و گوگل شايد میداند يا نمی داند که با تغيير در الگوريتمش (اگر چه قطعا حسن نيت دارد) ولي دارد با آینده صدها و هزاران و شايد ميليون ها سايت اينترنتي ، با هزاران دلار سرمايه گذاری مردم روي سايت ها، محتواي توليد شده، تبليغات و هزينه های مربوط به SEO و SEM و ... بازي میکند. اين اتفاقي است که در طی اين ده سال که گوگل بر روي اينترنت بوده است بارها و بارها درباره آن خوانده و ديده و شنيده ام و فکر میکنم موضوعي است که فرياد و فغان بسياري را به آسمان کشانده است و شايد مسئولان گوگل يک روز در پيشگاه و بارگاه الهي ملزم به پاسخگويي شوند (: - به هر حال اين آن چيزي است که بر سر بشر آنلاين می رود و بايد بپذيريم که ما از چند جهت نسل سوخته ايم.
Tehran - Iran
خانم ماريسا ماير (